Đặc khu Lý Sơn đang được Quảng Ngãi xác định là một trong những không gian phát triển du lịch biển đảo quan trọng trong dài hạn. Theo định hướng mới được địa phương xây dựng, hòn đảo không chỉ tập trung khai thác các lợi thế sẵn có về cảnh quan, biển đảo và dấu tích núi lửa, mà còn được nghiên cứu đầu tư thêm nhiều công trình hạ tầng và sản phẩm du lịch quy mô lớn. Trong đó, định hướng phát triển sân bay, cảng hành khách quốc tế và hệ thống cáp treo kết nối các đảo được xem là những nội dung đáng chú ý.

Ngày 27/5, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành đề án phát triển đặc khu Lý Sơn đến năm 2030, với định hướng kéo dài đến năm 2045. Theo mục tiêu được đặt ra, đến năm 2030, Lý Sơn hướng tới vị thế trung tâm du lịch biển đảo của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời phấn đấu trở thành khu du lịch quốc gia.

Một trong những chỉ tiêu quan trọng của giai đoạn này là nâng lượng khách đến Lý Sơn lên khoảng 400.000 lượt mỗi năm. Đây là mức tăng đáng kể nếu so với lượng khách hiện nay của hòn đảo. Xa hơn, đến năm 2045, địa phương đặt kỳ vọng Lý Sơn sẽ trở thành một trung tâm du lịch biển đảo có vị trí quan trọng trên phạm vi cả nước, đồng thời từng bước tham gia vào các tuyến du lịch đường biển quốc tế.

Theo tầm nhìn dài hạn, khi hệ thống hạ tầng và sản phẩm du lịch được hoàn thiện, lượng khách đến Lý Sơn có thể đạt khoảng 2,5 triệu lượt mỗi năm. Để đáp ứng quy mô phát triển này, hạ tầng giao thông được xem là một trong những yếu tố then chốt.

Đảo Lý Sơn Quảng Ngãi.

Sau năm 2030, Quảng Ngãi định hướng nghiên cứu xây dựng cảng hàng không tại Lý Sơn theo mô hình khai thác kết hợp giữa mục tiêu dân sự và quân sự. Cùng với sân bay, khu vực phía Nam cảng hàng không cũng được định hướng phát triển cảng phục vụ hành khách quốc tế. Nếu được triển khai theo kế hoạch, các công trình này có thể mở ra phương thức tiếp cận mới cho du khách, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào vận tải đường biển như hiện nay.

Bên cạnh đường hàng không và đường biển, một dự án hạ tầng khác cũng được đưa vào định hướng là tuyến cáp treo kết nối đảo Lớn với đảo Bé. Việc nghiên cứu phương án này nhằm tạo thêm phương thức di chuyển giữa các khu vực của đặc khu, đồng thời có thể trở thành một sản phẩm trải nghiệm phục vụ hoạt động tham quan du lịch.

Không chỉ tập trung vào giao thông, đề án phát triển Lý Sơn còn hướng đến việc làm phong phú thêm các sản phẩm và không gian trải nghiệm trên đảo. Địa phương định hướng xây dựng các bảo tàng chuyên đề nhằm giới thiệu những giá trị đặc trưng về lịch sử, văn hóa, địa chất và biển đảo.

Các lễ hội truyền thống vốn đã gắn bó với đời sống của cư dân Lý Sơn cũng được xác định là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch. Trong đó có lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa, lễ hội đua thuyền tứ linh, lễ hội tỏi cùng nhiều hoạt động văn hóa bản địa khác. Định hướng đặt ra là từng bước nâng cấp những giá trị truyền thống này thành các sản phẩm có sức hấp dẫn đối với du khách, thay vì chỉ dừng lại ở phạm vi sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Một nội dung khác trong kế hoạch phát triển là xây dựng kinh tế ban đêm. Lý Sơn được định hướng bổ sung các không gian như phố đi bộ, chợ đêm, khu giải trí, quảng trường kết hợp biểu diễn nhạc nước và công viên ven biển. Một số loại hình vui chơi, giải trí chất lượng cao cũng được nghiên cứu nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của khách du lịch.

Về định hướng sản phẩm, Lý Sơn không chỉ nhắm đến mô hình tham quan và nghỉ dưỡng biển thông thường. Hòn đảo được tính toán phát triển thêm các hoạt động thể thao trên biển như bơi vượt biển, lướt sóng và dù lượn. Đề án cũng đưa ra định hướng nghiên cứu các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, trong đó có sân golf 18 hố.

Những kế hoạch này xuất phát từ lợi thế tự nhiên tương đối đặc biệt của Lý Sơn. Đảo nằm cách đất liền khoảng 17 hải lý, có diện tích khoảng 10km2 và dân số khoảng 22.000 người. Không gian nơi đây được hình thành từ hoạt động núi lửa trong quá khứ, để lại nhiều miệng núi lửa và cấu trúc địa chất đặc trưng. Kết hợp với các bãi biển, cảnh quan ven biển và nét văn hóa gắn liền với lịch sử đội Hoàng Sa, Lý Sơn sở hữu nhiều yếu tố để phát triển các sản phẩm du lịch khác biệt.

Hiện nay, mỗi năm Lý Sơn đón khoảng 200.000-250.000 lượt khách. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 400.000 lượt khách vào năm 2030 và xa hơn là 2,5 triệu lượt vào năm 2045, đặc khu này sẽ cần một quá trình đầu tư đồng bộ hơn về hạ tầng, dịch vụ, lưu trú và các sản phẩm trải nghiệm.

Định hướng xây dựng sân bay, cảng hành khách quốc tế và tuyến cáp treo cho thấy Quảng Ngãi đang đặt kỳ vọng lớn vào khả năng phát triển của Lý Sơn trong những thập niên tới. Tuy vậy, các công trình này hiện nằm trong định hướng phát triển dài hạn và sẽ phụ thuộc vào quá trình quy hoạch, đánh giá, bố trí nguồn lực và triển khai đầu tư trong từng giai đoạn.

Nếu các kế hoạch được hiện thực hóa, Lý Sơn có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới, với vai trò không chỉ là một điểm đến biển đảo nổi tiếng của Quảng Ngãi mà còn hướng tới vị thế một trung tâm du lịch có sức hút rộng hơn trong khu vực và trên cả nước.